Mục lục
Là một trong những kỹ năng mềm quan trọng, kỹ năng quan sát không chỉ đơn giản là việc nhìn, ngắm mà đó còn là cách giúp bạn phân tích, thấu hiểu và nhìn nhận vấn đề một cách hoàn thiện nhất. Tất nhiên, không phải kỹ năng nào cũng là có sẵn từ khi mới sinh ra, mà đó là kết quả của quá trình học hỏi, siêng năng rèn luyện. Để tìm hiểu thêm về kỹ năng này, hãy cùng Việc Làm Tốt theo dõi bài viết dưới đây nhé!
Kỹ năng quan sát là gì?
Kỹ năng quan sát là một cách nhìn nhận sự vật, hiện tượng một cách chi tiết, có phân tích và phục vụ cho mục đích nào đó rõ ràng, cụ thể. Khác với bản năng quan sát thông thường thì kỹ năng quán sát không nhìn mọi thứ một cách ngẫu nhiên mà thực hiện quan sát có chủ đích. Sau đó ghi nhớ, xâu chuỗi những điều liên quan với nhau để vận dụng giải quyết vấn đề một cách tối ưu nhất.
Có thể nói, trong bất kỳ lĩnh vực nào từ nghiên cứu, y tế, khoa học đều đòi hỏi người làm việc phải có kỹ năng quan sát. Kỹ năng này giúp chúng ta nhận ra bản chất vấn đề một cách nhanh chóng, từ đó đưa ra phương pháp, ý tưởng thích hợp nhất. Quan sát là một kỹ năng, vì nó không đơn thuần phụ thuộc vào thị giác, mà nó còn có thể rèn luyện để phát triển giúp ích cho sự phát triển của bản thân.
Kỹ năng quan sát trong giao tiếp
Trong giao tiếp, kỹ năng quan sát giúp chúng ta hiểu được đối phương, tâm tư tình cảm của họ thông qua những cử chỉ, hành động hay biểu cảm trên gương mặt. Qua đó ta có thể biết được họ đang vui hay đang buồn, tức giận hay phiền não mà có cách ứng xử phù hợp, giúp cuộc giao tiếp trở nên tốt đẹp hơn.
Sau khi quan sát và phân tích, dựa vào sự kết quả nhìn nhận của bạn, bạn sẽ biết nên tiết chế lời nói, hành động, biểu lộ cảm xúc vui buồn hay an ủi, chia sẻ với đối phương để cuộc trò chuyện có ý nghĩa hơn. Đồng thời, người đối diện cũng sẽ cảm thấy được tôn trọng và tin tưởng bạn hơn. Kỹ năng này cũng là tiền đề quan trọng giúp cho cuộc giao tiếp thành công, khiến cho mối quan hệ của bạn trở nên tốt đẹp hơn.
Một số kỹ năng quan sát
Bạn có thể vận dụng nhiều cách khác nhau để thực hiện khả năng quan sát của mình, chẳng hạn như quan sát qua nét mặt, quan sát qua ánh mắt, quan sát qua những hành động, cơ thể của đối phương. Đây đều là những cách quan sát quan trọng và cơ bản giúp bạn dễ dàng hiểu được đối phương, hãy cùng tìm hiểu kỹ từng cách quan sát xem bạn đã làm đúng chưa nhé!
Quan sát qua nét mặt của đối phương
Khuôn mặt là nơi biểu hiện cảm xúc rõ rệt nhất trên cơ thể chúng ta. Bạn có thể dễ dàng nhận biết được một người đang vui, buồn hay đang khó chịu mà họ thể hiện trên khuôn mặt. Đây là cách giúp bạn dễ phân biệt nhất trong các cách nhận biết tâm tư tình cảm của người đối diện. Và để có thể hiểu rõ cũng như bắt đầu cuộc trò chuyện hiệu quả, thì trước tiên bạn cần phải sử dụng cách nhận biết này thật chính xác.
Quan sát qua ánh mắt của đối phương
Người ta thường hay nói “Đôi mắt là cửa sổ tâm hồn”, điều này thật sự không sai, chỉ cần bạn nhìn vào mắt của người nào đó thì bạn sẽ nhận biết được phần nào thái độ, tình cảm của người đó. Dựa vào đôi mắt, bạn cũng có thể biết được rằng đối phương là người có vui vẻ, thân thiện, hay đang cảm thấy không thoải mái với bạn. Tuy nhiên, để nhận biết được chính xác điều này, thì bạn cũng cần phải sử dụng kỹ năng quan sát của mình rất nhiều. Bạn có thể dễ dàng nhận biết được tâm trạng của đối phương qua cách nhận biết sau đây:
- Họ đang chau mày, mắt trợn trừng với bạn có nghĩa là họ đang bực tức về một điều gì đó đã hoặc đang xảy ra.
- Khi bạn thấy mí mắt của người đó mở to, chân mày sát lại thì có thể lúc này, họ đang sợ hãi một điều gì đó.
- Còn rất nhiều cách nhận biết khác mà bạn có thể rút ra từ thực tế dựa vào kinh nghiệm của bạn.
Quan sát qua hơi thở của đối phương
Hơi thở cũng là một yếu tố để giúp bạn quan sát và nhận biết tâm trạng của đối phương như thế nào một cách chính xác. Đôi lúc chúng ta thường hay biểu hiện tâm trạng của mình qua hơi thở mà không kiểm soát được. Vì thế, dựa vào yếu tố này cũng có thể giúp bạn đưa ra kết luận chính xác về người mà bạn đang giao tiếp. Một số biểu hiện như:
Nếu bạn thấy hơi thở của đối phương tăng lên, điều đó có nghĩa là họ đang căng thẳng và lo lắng về một việc gì đó.
Nếu như họ có hơi thở nặng nề thì có thể đó là do họ đang mệt mỏi hoặc bị thu hút bởi bạn chẳng hạn.
Quan sát qua cử chỉ, hành động của đối phương
Cử chỉ, hành động của một người cũng phần nào nói lên tâm trạng của người đó. Nếu bạn có kỹ năng quan sát và phán đoán tốt, bạn sẽ dễ dàng nhận biết một cách chính xác về tình cảm, tâm trạng và suy nghĩ của đối phương. Và cũng như những kỹ năng khác, bạn cũng cần phải bỏ ra công sức học hỏi thì mới trở nên chuyên nghiệp được.
Khi một người nào đó ngồi chống cằm thì cũng đồng nghĩa với việc họ đang cảm thấy chán nản.
Khi bạn thấy đôi phương đang có hành động khoanh tay, có nghĩa là họ chưa thực sự mở lòng để chia sẻ với bạn vấn đề, tâm tư, tình cảm nào đó.
Khi thấy họ đưa tay ra sau gáy điều này có thể là bạn đang bị họ lừa dối một điều gì đó.
Ngoài ra còn có những hành động bất ngờ khác được đối phuong thể hiện và mang theo ý nghĩa của nó. Vì vậy, bạn cần phải có khả năng quan sát tốt cũng như phân tích để đưa ra kết quả chính xác nhất.
Tại sao giỏi kỹ năng quan sát sẽ dẫn đến thành công?
Trong cuộc sống, đôi khi việc có trình độ cao, nhiệt huyết, đam mê thì bạn sẽ trở thành người thành công, mà để thành công thì còn cần có sự xuất hiện của rất nhiều các yếu tố khác. Kỹ năng quan sát cũng là một trong những yếu tố đó. Quan sát ở đây không phải là việc nhìn người khác một cách qua loa để nhận diện mà còn cần phải có sự nhìn nhận kỹ càng, phân tích mới có thể đưa ra được nhận xét, đánh giá đúng đắn. Từ đó, giúp bạn tránh được những sai sót không đáng có xảy ra, là nền tản vững chắc dẫn bạn đến thành công trên con đường sự nghiệp.
Các phương pháp rèn luyện kỹ năng quan sát
Chúng ta sinh ra không có ai là hoàn hảo cả, mỗi người sẽ có những điểm mạnh, điểm yếu riêng. Đó là lý do vì sao mà chúng ta cần phải tích cực học hỏi và rèn luyện thêm những kiến thức và kỹ năng mà mình chưa có hoặc đang yếu kém. Để có được những kỹ năng mềm này, bạn cần phải có phương pháp học tập, rèn luyện một cách khoa học. Hãy tham khảo một số gợi ý dưới để cùng rèn luyện kỹ năng quan sát nhé!
Hiểu rõ đối tượng quan sát
Để có được hiệu quả tốt nhất, bạn cần phải biết rõ về đối tượng của mình. Kết hợp điều bạn thấy được và điều bạn biết là điều hết sức quan trọng. Bạn chỉ trở thành người quan sát có hiểu biết khi biết rõ một người, sự vật, hiện tượng mà nó vận hành.
Chậm lại và hướng ra bên ngoài
Sẽ thật khó để quan sát nếu bạn gấp gáp và cảm thấy căng thẳng, không tập trung. Hãy bình tĩnh lại và giảm tốc độ cho việc quan sát, chắc chắn rằng bạn sẽ có được cho mình những hình ảnh mới mẻ, những điều thú vị hoặc lợi ích mà nó mang lại.
Loại bỏ điều làm bạn mất tập trung
Bạn đang trong quá trình học tập, rèn luyện sự quan sát thì bạn cần loại bỏ những thứ làm bạn mất tập trung đi thì việc rèn luyện mới mang lại cho bạn hiệu quả tối đa. Hãy loại bỏ những thứ không cần thiết như âm thanh từ máy phát, tiếng chuông điện thoại, tiếng TV.
Chú ý đến những chi tiết nhỏ cho hiệu quả đạt mức tối ưu
Những chi tiết nhỏ nhất đôi khi lại trở thành mấu chốt quan trọng. Khi quan sát, bạn nên thu thập tất cả những gì có liên quan hoặc ảnh hưởng đến mục đích mà bạn đang cần để tránh bỏ qua những yếu tố có lợi ảnh hưởng hưởng đến kết quả quan sát.
Không phán xét qua tình cảm cá nhân
Trên thực tế, nhiều người thường đánh giá một ai đó, sự vật, hiện tượng nào đó qua tình cảm của bản thân. Việc làm này thể hiện sự không chuyên nghiệp trong cách làm việc và giải quyết vấn đề. Để có cái nhìn đúng, đánh giá đúng tính chất của sự vật, hiện tượng hay một người nào đó, bạn cần phải dựa trên những yếu tố khác nhau và kết quả mà bạn quan sát được. Có như thế thì mới công tâm, chính xác và chuyên nghiệp.
Trên đây là những thông tin về kỹ năng quan sát mà Việc Làm Tốt muốn chia sẻ đến bạn. Hy vọng rằng bài viết này thực sự có ích và giúp các bạn rèn luyện được kỹ năng quan sát, sử dụng kỹ năng này trong công việc lẫn cuộc sống. Ngoài những thông tin bổ ích này, bạn có thể tìm kiếm thêm nhiều thông tin, những cơ hội việc làm có giá trị tại Việc Làm Tốt. Cảm ơn các bạn đã theo dõi bài viết và chúc bạn thành công trong sự nghiệp của mình!