Lương thử việc dưới 85% thì người lao động phải làm sao?

Lương thử việc dưới 85% là hành vi vi phạm quy định pháp luật hiện hành và người lao động hoàn toàn có quyền yêu cầu doanh nghiệp điều chỉnh, truy trả đầy đủ. Khi gặp tình huống lương thử việc bị trả thấp hơn mức tối thiểu, bạn cần hiểu rõ quyền lợi của mình để có hướng xử lý phù hợp. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn nắm rõ quy định về lương thử việc và cách bảo vệ quyền lợi chính đáng.

Lương thử việc hiện nay được pháp luật quy định ra sao?

Khi bắt đầu một công việc mới, dù là nhân viên văn phòng, tài xế lái xe, nhân viên bán hàng hay công nhân sản xuất, thời gian đầu làm quen công việc luôn mang tính chất quyết định. Trong khoảng thời gian này, quyền lợi tài chính của bạn được pháp luật bảo vệ rất chặt chẽ.

Cụ thể, theo Điều 26 của Bộ luật Lao động năm 2019, tiền lương của người lao động trong thời gian thử việc sẽ do hai bên tự thỏa thuận. Tuy nhiên, mức thỏa thuận này bắt buộc phải đạt ít nhất 85% mức lương của công việc đó khi làm chính thức.

Điều này có nghĩa là, doanh nghiệp không được phép tự ý đưa ra một con số quá thấp và ép bạn phải nhận. Ví dụ, nếu mức lương chính thức cho vị trí nhân viên giao hàng được thỏa thuận là 10.000.000 đồng/tháng. Khi đó, mức lương thử việc tối thiểu mà bạn phải nhận được là 8.500.000 đồng/tháng.

Nếu công ty trả cho bạn 8.000.000 đồng hoặc thấp hơn, họ đang làm sai luật. Trong thực tế, có rất nhiều doanh nghiệp uy tín sẵn sàng trả 100% lương ngay từ những tháng đầu tiên để thu hút nhân tài. Mức 85% chỉ là con số sàn thấp nhất mà pháp luật cho phép áp dụng.

Dựa trên số liệu tin đăng tại Việc Làm Tốt, các công việc lao động phổ thông uy tín, từ tài xế đến nhân viên phục vụ, đều ghi rõ mức lương chính thức và phần trăm hưởng trong thời gian đầu làm việc ngay trên nội dung tuyển dụng. Điều này giúp người tìm việc dễ dàng đối chiếu và lựa chọn.

Khám phá cơ hội việc làm Giao hàng/Tài xế tại Việc Làm Tốt

Công ty không trả lương thử việc có bị phạt tiền không?

Rất nhiều người lao động phổ thông, đặc biệt là các bạn sinh viên mới ra trường hoặc cô chú công nhân lớn tuổi, thường có tâm lý cam chịu. Khi bị công ty trừ bớt tiền, ép học việc không lương, nhiều người chọn cách im lặng cho qua chuyện.

Tuy nhiên, bạn cần biết rằng pháp luật có chế tài xử phạt rất nghiêm khắc đối với các doanh nghiệp có hành vi bóc lột sức lao động. Theo Nghị định 12/2022/NĐ-CP, việc yêu cầu người lao động làm việc mà không trả lương, hoặc trả thấp hơn 85% lương chính thức sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính.

Mức phạt tiền đối với người sử dụng lao động (cá nhân) trong trường hợp này dao động từ 2.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng. Nếu người sử dụng lao động là một tổ chức hoặc công ty, mức phạt sẽ được nhân đôi, tức là từ 4.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng.

Quan trọng hơn cả, việc đóng phạt cho cơ quan nhà nước không giúp công ty trốn tránh trách nhiệm với bạn. Pháp luật bắt buộc công ty phải thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả.

Cụ thể, họ phải thanh toán đầy đủ 100% khoản tiền chênh lệch hoặc khoản tiền lương còn thiếu cho người lao động. Nhờ quy định này, bạn hoàn toàn có cơ sở pháp lý vững chắc để đòi lại những gì thuộc về mồ hôi công sức của mình.

Dấu hiệu nào cho thấy bạn đang bị bóc lột lương thử việc?

Trước khi tìm cách giải quyết, bạn cần nhận biết sớm các chiêu trò lách luật của một số nhà tuyển dụng kém uy tín. Dấu hiệu đầu tiên và phổ biến nhất là sự mập mờ trong khâu phỏng vấn và thỏa thuận hợp đồng.

Nhiều nơi chỉ nói miệng về mức thu nhập “khủng” nhưng né tránh việc ghi rõ mức lương cơ bản vào giấy tờ. Họ dùng các từ ngữ như “hỗ trợ chi phí đi lại”, “phụ cấp học việc” thay vì dùng đúng cụm từ tiền lương.

Một chiêu trò khác là đánh tráo khái niệm giữa “thử việc” và “học việc”. Theo luật, học việc nghề nghiệp có thể thỏa thuận mức chi phí khác, nhưng nếu bạn thực tế đang làm công việc tạo ra giá trị sản phẩm, dịch vụ cho công ty, đó là thử việc.

Ví dụ, một thợ phụ làm móng (nail) hằng ngày vẫn phục vụ khách, thu tiền về cho tiệm nhưng chủ lại nói đây là “thời gian học nghề không lương”. Đây chính là hành vi trục lợi sức lao động rõ ràng nhất.

Ngoài ra, việc kéo dài thời gian làm quen công việc sai quy định cũng là cách để ép lương. Theo luật, đối với lao động phổ thông, thời gian thử việc tối đa chỉ là 6 ngày. Với công việc yêu cầu bằng trung cấp là 30 ngày, và cao đẳng/đại học là 60 ngày.

Nếu một công ty bắt nhân viên phục vụ quán cà phê thử việc đến 2 tháng với mức lương lẹt đẹt, bạn cần nhanh chóng xem xét lại môi trường làm việc này.

Khám phá cơ hội việc làm Bán hàng/Phục vụ tại Việc Làm Tốt

Phải xử lý thế nào khi công ty trả lương thử việc dưới 85%?

Khi phát hiện bản thân bị trả thiếu tiền, hoặc không được nhận lương, bạn không nên hành động bốc đồng như chửi bới hay phá hoại tài sản công ty. Hãy làm theo 3 bước giải quyết hợp tình, hợp lý và đúng pháp luật dưới đây.

Khiếu nại trực tiếp với ban giám đốc công ty có hiệu quả không?

Đây là bước đầu tiên và cũng là cách giải quyết nhanh gọn nhất. Đôi khi, việc tính sai lương xuất phát từ lỗi của bộ phận kế toán hoặc nhân sự, chứ không hẳn do chủ đích của công ty.

Bạn hãy chủ động làm một đơn khiếu nại, hoặc nhắn tin, email trực tiếp cho người quản lý, phòng nhân sự và ban giám đốc. Trong nội dung trình bày, hãy viện dẫn rõ Điều 26 Bộ luật Lao động 2019 về mức tối thiểu 85%.

Hãy giữ thái độ lịch sự nhưng kiên quyết. Hãy yêu cầu công ty giải trình bảng chấm công và lý do tại sao con số nhận được lại thấp hơn luật định.

Rất nhiều công ty, đặc biệt là các cơ sở kinh doanh vừa và nhỏ, vì sợ rắc rối với cơ quan chức năng hoặc sợ ảnh hưởng đến uy tín tuyển dụng, sẽ nhanh chóng thỏa hiệp và bù đắp lại phần lương còn thiếu cho bạn.

Làm sao để báo cáo vi phạm lên Thanh tra Sở Lao động?

Nếu công ty cố tình phớt lờ khiếu nại của bạn, hoặc có thái độ thách thức, đã đến lúc bạn cần nhờ đến sự can thiệp của cơ quan nhà nước. Bạn có quyền làm đơn tố cáo gửi đến Chánh Thanh tra Sở Lao động – Thương binh và Xã hội.

Nơi bạn gửi đơn chính là Sở Lao động tại tỉnh hoặc thành phố mà công ty đang đặt trụ sở chính. Ví dụ công ty ở Quận 3, TP.HCM, bạn sẽ gửi đơn lên Sở Lao động TP.HCM.

Để hồ sơ được xử lý nhanh, bạn cần đính kèm các bằng chứng cụ thể. Bằng chứng này có thể là hợp đồng, tin nhắn Zalo trao đổi công việc, email thông báo trúng tuyển, bảng chấm công hoặc sao kê tài khoản ngân hàng nhận lương tháng đó.

Thanh tra Sở khi tiếp nhận đơn sẽ cử người xuống làm việc trực tiếp với doanh nghiệp. Đứng trước cơ quan chức năng, hầu hết các công ty làm ăn gian dối đều phải cúi đầu nhận lỗi, đóng phạt và trả lại tiền cho người lao động.

Khám phá cơ hội việc làm Công nhân/Sản xuất tại Việc Làm Tốt

Khi nào người lao động cần khởi kiện ra tòa án?

Nếu cả hai bước trên vẫn chưa đòi lại được công bằng, hoặc số tiền bị quỵt quá lớn, ảnh hưởng đến tập thể nhiều người, khởi kiện ra Tòa án nhân dân là giải pháp cuối cùng.

Bạn sẽ nộp đơn khởi kiện tại Tòa án cấp Huyện nơi doanh nghiệp đặt trụ sở làm việc. Một tin vui cho người lao động là trong các vụ án tranh chấp về tiền lương, bạn thường được miễn nộp tiền tạm ứng án phí và án phí.

Tuy nhiên, việc theo kiện tại Tòa thường mất khá nhiều thời gian chờ đợi, có thể kéo dài vài tháng. Do đó, cách này thường được khuyến khích áp dụng khi toàn bộ tập thể công nhân, nhân viên cùng bị quỵt lương và cùng nhau đứng lên khởi kiện để tạo sức ép lớn nhất.

Làm cách nào để tránh rủi ro về lương thử việc trước khi đi làm?

Phòng bệnh luôn tốt hơn chữa bệnh. Để không rơi vào cảnh đi làm mệt nhọc mà cuối tháng ôm cục tức vì bị trừ tiền vô lý, bạn cần trang bị kỹ năng tìm việc an toàn.

Đầu tiên, hãy đọc thật kỹ tin tuyển dụng. Một tin tuyển dụng minh bạch luôn có đầy đủ tên công ty, địa chỉ làm việc, mô tả công việc và đặc biệt là mức lương rõ ràng.

Khi tham gia phỏng vấn, đừng ngại ngần đặt câu hỏi trực tiếp với nhà tuyển dụng. Bạn hãy hỏi thẳng: “Mức lương chính thức của vị trí này là bao nhiêu?”, “Trong thời gian đầu làm quen công việc, tôi sẽ được nhận bao nhiêu phần trăm lương?”.

Một công ty đàng hoàng sẽ trả lời rành mạch và ghi rõ các thỏa thuận này vào Hợp đồng thử việc. Tuyệt đối không chấp nhận kiểu thỏa thuận miệng, “vào làm đi rồi tính sau” hay “cứ làm tốt đi anh/chị sẽ không để em thiệt”.

Mọi thứ liên quan đến tiền bạc, thời gian làm việc đều phải được thể hiện trên giấy trắng mực đen, có chữ ký và con dấu của người đại diện hợp pháp bên phía công ty.

Có nên nghỉ việc ngay khi bị quỵt tiền lương thử việc không?

Cảm giác tức giận, ấm ức khi bị lừa gạt tiền bạc là điều hoàn toàn dễ hiểu. Rất nhiều lao động khi phát hiện bị trả lương thấp hơn cam kết đã ngay lập tức thu dọn đồ đạc, tự ý nghỉ việc ngang và bỏ đi.

Thế nhưng, đây lại là một bước đi sai lầm khiến bạn chịu thiệt thòi nhiều hơn. Việc bạn tự ý nghỉ ngang mà không báo trước có thể bị công ty vu cho lỗi vi phạm kỷ luật, tự ý bỏ việc. Từ đó, họ càng có cớ để không trả những ngày lương mà bạn đã cống hiến trước đó.

Thay vì hành động bồng bột, hãy giữ bình tĩnh và ở lại thêm một vài ngày để thu thập toàn bộ chứng cứ. Hãy lẳng lặng chụp lại bảng chấm công, xin lại bản sao hợp đồng nếu chưa có, lưu giữ mọi tin nhắn phân công công việc của tổ trưởng hoặc quản lý.

Khi đã nắm chắc bằng chứng trong tay, bạn mới nộp đơn xin nghỉ việc theo đúng quy định. Việc làm này giúp bạn bảo vệ bản thân không vi phạm luật, đồng thời tạo bộ hồ sơ vững chắc để khiếu nại đòi tiền sau khi đã rời đi.

Làm sao để tìm được công việc có chế độ lương minh bạch nhất?

Việc đòi lại tiền lương khi bị trả thiếu đòi hỏi sự kiên nhẫn, hiểu biết pháp luật và cả sự can đảm của người lao động. Đừng bao giờ thỏa hiệp với những doanh nghiệp coi thường sức lao động của người khác.

Một môi trường làm việc tốt không chỉ đo bằng quy mô công ty, mà đo bằng sự sòng phẳng trong việc trả lương ngay từ những ngày đầu tiên bạn bước chân vào làm việc. Hãy luôn ghi nhớ con số 85% lương cơ bản là quyền lợi tối thiểu, không thể bị xâm phạm.

Để không mất thời gian và công sức vào những công ty “ảo”, những cái bẫy tuyển dụng lừa đảo, bạn nên tìm kiếm việc làm qua các nền tảng uy tín, có sự kiểm duyệt chặt chẽ về thông tin doanh nghiệp.

Nếu bạn đang tìm kiếm các cơ hội việc làm lao động phổ thông, nhân viên bán hàng, tài xế hay thợ kỹ thuật với mức thu nhập rõ ràng, đãi ngộ minh bạch, đừng ngần ngại truy cập ngay vào hệ thống của chúng tôi. Những tin đăng chất lượng, được xác thực thông tin đang chờ đón bạn.

Hãy tự bảo vệ quyền lợi của chính mình bằng cách chọn đúng nơi để gửi gắm niềm tin và sức lao động. Khám phá ngay hàng ngàn công việc chất lượng, cam kết không thu phí, minh bạch thu nhập tại Việc Làm Tốt ngay hôm nay!

——

Bài viết tư vấn này được biên soạn nhằm mục đích cung cấp kiến thức và kinh nghiệm hỗ trợ người lao động dễ dàng tiếp cận các cơ hội việc làm. Mọi số liệu, mức lương hoặc mô tả công việc được nêu trong bài viết đều được lấy từ số liệu tin đăng tuyển dụng trên hệ thống Việc Làm Tốt và chỉ mang tính tham khảo tại thời điểm xuất bản. Vì đặc thù thị trường lao động luôn thay đổi, thông tin có thể không còn phù hợp với hoàn cảnh thực tế của bạn tại một thời điểm khác. Các nội dung được cung cấp không thay thế cho các quy định pháp luật hiện hành hoặc lời khuyên chuyên môn từ các chuyên gia đào tạo và tư vấn nghề nghiệp. Việc Làm Tốt không bảo đảm tính hoàn thiện tuyệt đối của thông tin và không chịu trách nhiệm cho bất kỳ kết quả nào phát sinh từ việc áp dụng các nội dung này vào hoàn cảnh cá nhân của bạn. Chúc bạn sớm tìm được công việc ưng ý thông qua sự đánh giá và lựa chọn kỹ lưỡng của chính mình.